بررسی تطبیقی مشروعیت بیع وفا (بیع شرط) در فقه حنفی و فقه امامیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشگاه بین المللی اهلبیت ع

2 دانشجوی دکتر حقوق خصوصی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، ایران.

چکیده

نسبت به مشروعیت بیع وفا در فقه حنفی اختلاف ‌نظرهای فراوانی دیده می-شود. حداقل در این باره سه نظریه وجود دارد: 1-مشروعیت بیع وفا به عنوان عقد رهن 2-فساد بیع وفا به جهت اِشتمال بر شرط خلاف ذات عقد 3- بطلان بیع وفا به جهت انطباق واقعیت آن با قرض ربوی. نظریه اخیر موجب تقنین بطلان بیع وفا در قانون مدنی مصر، اردن و سوریه شده است. از سوی با تأثیرپذیری از دیدگاه اول، قانون مدنی عراق و الجزایر بیع وفا را به‌عنوان رهن حیازی دانسته است. در فقه امامیه با استناد به ادله عمومی باب معاملات و همچنین به روایات خاص، مشروعیت بیع وفا با تحلیل ماهیت آن به عقد بیع مشروط، اثبات شده است. در این مقاله ادله قائلین به فساد، بطلان، عقد مرکب بودن بیع وفا و همچنین رهن بودن آن در فقه حنفی نقد شده و به استناد عموم ادله« اوفوا بالعقود»، «الا ان تکون تجارۀ عن تراض منکم»، «احل الله البیع» و «المؤمنون عند شروطهم» مشروعیت بیع وفا به‌عنوان عقد بیع اثبات گشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A comparative study of the legitimacy of bai~ol wafa in Hanafi jurisprudence and Imamiyyah jurisprudence

نویسندگان [English]

  • Esfandiuar Safari 1
  • Ali Sadeqi 2
1 Assistant professor, Faculty of law, Ahlul bayt International university.
2 Ph.d student of private law, Faculty of literature and humanities, University of Guilan. Iran.
چکیده [English]

There is a lot of disagreement about the legitimacy of the conditional sale in Islamic jurisprudence. Some jurists of Hanafi jurisprudence have annulled the sale mainly by arguing for two reasons. This theory has affect to the annulment of the conditional sale in the civil law of Egypt, Jordan and Syria. Some jurists have also considered it in accordance with the mortgage. Influenced by this view, the Iraqi and Algerian civil law has legislated the conditional sale as a mortgage. The issue of this research is the critique of the arguments of those who believe in the invalidity of the conditional sale and also the critique of the view that it is a mortgage in Hanafi jurisprudence.

This research shows that none of the stated reasons can prove the invalidity of the sale or its mortgage. Therefore, conditional sale is valid. It is included to general evidence of the contracts

کلیدواژه‌ها [English]

  • The conditional sale
  • giving the ownership
  • Profiting
  • Term contrary to the requirement of the contract
  • Trick
  • Mortgage