Fiqhe Moqaran

Fiqhe Moqaran

The Ruling on Dispositions by the Party Subject to an Option (Man ʿAlayhi al-Khiyār) without the Permission of the Holder of the Option in the Five Islamic Denominations and Iranian Law

Document Type : Research Paper

Authors
Ali Nosrati 1
Seyed Abolghasem Hosseini Zeidi 2
Reza Barzegar Kalateh Bozorg 3
1 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran
2 Associate Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran
3 PhD student, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran
10.22034/fm.2024.444947.2092
Abstract
Dispositions made by the party subject to an option (Man ʿAlayhi al-Khiyār) constitute a frequently encountered and practically significant issue. Such dispositions may either prevent the restitution of the object itself—such as when the object is destroyed—or may not impede its restitution, such as riding an animal or residing in a house. The latter type of disposition is not the subject of dispute and is considered permissible for the party subject to the option. With respect to the former type, however, if during the option period the party subject to the option undertakes dispositions in the object of the contract that conflict with the right of the option holder, and such actions are carried out with the seller’s permission, there is no objection to the validity and effectiveness of these dispositions; consequently, through such conduct, the option of the option holder is extinguished. By contrast, there is disagreement regarding the validity of dispositions undertaken by the party subject to the option without the permission of the seller. Relying on library-based sources and employing a descriptive–analytical method, the present study first outlines six viewpoints among Imāmī jurists, then refers to the opinions of the four Sunni denominations, and finally examines the issue from the perspective of the Iranian legal system. The study concludes that, according to the predominant view among jurists of the Islamic denominations and under Iranian Law, dispositions made by the party subject to the option with respect to the subject matter of the contract are permissible, and in the event that the option holder exercises the right of rescission, such dispositions are converted into a substitute (compensation).
Keywords
Dispositions
Party Subject to the Option (Man ʿAlayhi al-Khiyār)
Option Holder
Permission
Islamic Denominations
Iranian Law
ابن‌­ابی‌­جمهور احسائی، محمد بن على (1405ق). عوالی اللئالی العزیزیة. قم: سیدالشهداء.
ابن­‌سعید حلی، یحیى بن احمد (1405ق). الجامع للشرائع. قم: سیدالشهداء.
ابن‌­فراء، محمد بن حسین (1431ق). التعلیقة الکبیرة فی مسائل الخلاف علی مذهب أحمد. بی‌جا: دارالنوادر.
ابن­‌قدامه، عبدالله بن احمد (1388ق). المغنی. قاهره: مکتبة القاهرة.
همو (1421ق). المقنع فی فقه الإمام أحمد بن حنبل الشیبانی. جده: مکتبة السوادی.
ابن­‌نجیم مصری، زین­‌الدین بن ابراهیم (بی‌تا). البحر الرائق شرح کنز الدقائق. بیروت: دارالکتاب ‌الإسلامی.
امامى، سید حسن (بی‌تا). حقوق مدنى. تهران: کتابفروشی اسلامیه.
انصاری، مرتضی بن محمدامین (1415ق). کتاب المکاسب. قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
تسترى، اسدالله (بی‌تا). مقابس الأنوار و نفائس الأسرار. قم: مؤسسه آل البیت.
حسینی روحانی، سید محمدصادق (1412ق). فقه الصادق. قم: مؤسسه دارالکتاب.
حسینی عاملی، سید محمدجواد (1419ق). مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
حصکفی، محمد بن علی (1423ق). الدر المختار شرح تنویر الأبصار و جامع البحار. بیروت: دارالکتب العلمیة.
حلی، حسن بن یوسف (1414ق). تذکرة الفقهاء. قم: مؤسسه آل البیت.
همو (1413ق). قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
خویی، سید ابوالقاسم (بی‌­تا). مصباح الفقاهة. بی‌جا: بی­‌نا.
سبزوارى، محمدباقر بن محمد (1423ق). کفایة ­الأحکام. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
شافعی، محمد ابن ادریس (1423ق). الأم. بیروت: دارالکتب العلمیة.
شهید اول، محمد بن مکى (1417ق). ‌الدروس الشرعیة فی فقه الإمامیة. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
شهید ثانی، زین‌­الدین بن علی (1419ق). فوائد القواعد. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
شهیدی، مهدی (1397ش). حقوق مدنی. تهران: مجد.
شیبانی، محمد بن حسن (1433ق). الأصل. بیروت: دار ابن­‌حزم.
شیرازى، محمد (1413ق). الفقه ـ القواعد الفقهیة. بیروت: مؤسسه امام رضا.
صفایی، سید حسین (1395ش). قواعد عمومی قراردادها. تهران: میزان.
طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم (1421ق). حاشیة المکاسب. قم: مؤسسه اسماعیلیان.
همو (1415ق). سؤال و جواب. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
طوسی، محمد بن حسن (1387ق). المبسوط فی فقه الإمامیة. تهران: المکتبة المرتضویة.
قاضی عبدالوهاب، عبدالوهاب بن علی (1420ق). الاشراف علی نکت مسائل الخلاف. بیروت: دار ابن­‌حزم.
همو (بی‌­تا). المعونة على مذهب عالم المدینة الإمام مالک بن أنس. مکه: المکتبة التجاریة.
کاتوزیان، ناصر (1397ش). قواعد عمومی قراردادها. تهران: گنج دانش.
کشناوی، ابوبکر بن حسن (بی‌تا). أسهل المدارک شرح إرشاد السالک فی مذهب إمام الأئمة مالک. بیروت: دارالفکر.
کلیبولی، عبدالرحمن بن محمد (بی‌­تا). مجمع الأنهر فی شرح ملتقی الأبحر. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
مامقانی، محمدحسن (بی‌­تا). غایه الآمال فی شرح کتاب المکاسب. قم: مجمع الذخائر الإسلامیة.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی (1403ق). بحار الأنوار. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
همو (1404ق). مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول. تهران: دارالکتب الإسلامیه.
محقق داماد، سید مصطفى (1406ق). قواعد فقه. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن (1427ق). رسائل المیرزا القمی. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
نائینی، محمدحسین (1373ق). منیة الطالب فی حاشیة المکاسب. تهران: مکتبة المحمدیة.
نووی، یحیی بن شرف (بی‌­تا). المجموع شرح المهذب. بیروت: دارالفکر.