Fiqhe Moqaran

Fiqhe Moqaran

Interpretation of texts based on the purposes of Sharia

Document Type : Research Paper

Author
Associate Professor of Tehran University
Abstract
Deviating from the apparent meaning of the word and turning to other meanings other than the apparent meaning that the word gives possible meanings is called interpretation. Now the question is whether it is permissible to interpret the texts of the Qur'an and the Sunnah, and if so, what conditions are subject to its permissibility? It seems that despite the theoretical differences of Muslim scholars regarding the permissibility of interpreting Sharia texts, in practice, they all accepted it and interpreted the texts; although there are differences of opinion regarding the amount of use, the conditions of correctness and the reasons that can be cited in the interpretation. For the accuracy of the interpretation, in addition to the competence of the interpreter, the word must be able to be interpreted, the possible meaning of the author must be included in it, and there must be a reason for this interpretation. Since interpretation must be documented for a reason, jurists have disagreed on what matters can be documented as interpretation. Examining the views shows that they agree on the permissibility of interpretation based on the text, consensus and rational argument, but they differ on the permissibility of interpretation based on analogy, expediency, custom and other evidence. One of these controversial arguments is the purposes of Sharia, which refers to the goals that the Sharia had in mind when legislating Sharia rules. Even though most of the jurists of different denominations have not accepted the interpretation based on the purposes of the Sharia due to the fact that the mujtahid does not include the purposes of the Sharia, the ambiguity and differences in the purposes, and the opening of the gate of corrupt interpretations, the proponents of the theory of the purposes have accepted the permissibility of this under certain conditions. Examining the arguments of both sides leads us to the conclusion that if the Sharia intentions are correctly extracted and the conditions of correctness of interpretation are observed, the texts can be interpreted based on the Sharia intentions. Especially when this interpretation leads to preserving the essentials of Khums, i.e. soul, religion, intellect, generation and property. This interpretation can be done in the form of allocating and restricting texts, adolescent due to the expressions of command and prohibition and the like.
Keywords

قرآن کریم.
ابن­‌بلبان، علی بن بلبان (1408ق). الإحسان فی تقریب صحیح ابن­‌حبان. بیروت: مؤسسة الرسالة.
ابن­‌تیمیه، احمد بن عبدالحلیم (بی­‌تا). مجموع فتاوى شیخ الإسلام احمد بن تیمیة. مغرب: مکتبة الأوقاف.
ابن­‌حجر عسقلانی، احمد بن علی (بی­‌تا). فتح الباری شرح صحیح البخاری. بی‌جا: المکتبة السلفیة.
ابن­‌رجب، عبدالرحمن بن احمد (بی­‌تا). جامع العلوم و الحکم فی شرح خمسین حدیثاً من جوامع الکلم. بیروت: دارالمعرفة.
ابن­‌عاشور، محمدطاهر بن محمد (1978م). مقاصد الشریعة الإسلامیة. تونس: مطبع الکتاب للشرکة التونسیة.
ابن­‌عبدالبر، یوسف بن عبدالله (بی­‌تا). جامع بیان العلم و فضله. قاهره: دار غریب.
ابن­‌فارس، احمد بن فارس (1383ق). الصاحبی فی فقه اللغة. بیروت: مؤسسة بدران السنة.
ابن‌قدامه، عبدالله بن احمد (1401ق). روضة الناظر و جنة المناظر. بیروت: دارالکتاب العربی.
همو (بی­‌تا). المغنی. قاهره: مکتبة الجمهوریة العربیة.
ابن­‌قیم جوزیه، محمد بن ابی­‌بکر (بی­‌تا). إغاثة اللهفان من مصائد الشیطان. بیروت: دارالمعرفة.
ابن­‌منظور، محمد بن مکرم (بی­‌تا). لسان العرب. قاهره: دارالمعارف.
ابوداود سجستانی، سلیمان بن اشعث (1950م). سنن ابی­‌داود. بیروت: المکتبة التجاریة.
ابوزهره، محمد (1958م). أصول الفقه. قاهره: دارالفکر العربی.
ابویوسف، یعقوب بن ابراهیم (بی­‌تا). الآثار. حیدرآباد: لجنة إحیاء المعارف النعمانیة.
امیرپادشاه، محمد امین (بی­‌تا). تیسیر التحریر. بیروت: دارالفکر.
آمدی، علی بن ابی‌علی (1401ق). الإحکام فی اصول الأحکام. بیروت: دارالکتاب العربی.
باجی، سلیمان بن خلف (1407ق). احکام الفصول فی احکام الاصول. بیروت: دارالغرب الإسلامی.
بخاری، محمد بن اسماعیل (بی­‌تا). صحیح البخاری. بیروت: دارإحیاء الترات العربی.
برزنجی، صباح (1397ش). مباحث کلامی در اصول فقه اسلامی. تهران: نشر احسان.
بزدوی، علی بن محمد (بی­‌تا). الأصول. کراچی: بی‌نا.
بیهقی، احمد بن حسین (1354ق). السنن الکبری. حیدرآباد: دارالمعارف العثمانیة.
تهانوی، محمدعلی بن علی (بی­‌تا). کشاف اصطلاحات الفنون. بیروت: دارصادر.
جرجانی، علی بن محمد (1405ق). التعریفات. بیروت: دارالکتاب العربی.
جوینی، عبدالملک بن عبدالله (1400ق). البرهان فی اصول الفقه. قاهره: دارالأنصار.
همو (1430ق). نهایة المطلب فی درایة المذهب. جده: دارالمنهاج.
خادمی، نورالدین بن مختار (1419ق). الاجتهاد المقاصدی: حجیته، ضوابطه، مجالاته. دوحه: وزارة الاوقاف و الشئون الإسلامیة.
خلاف، عبدالوهاب (1990م). علم اصول الفقه. الجزایر: الزهراء.
خن، مصطفی، بغا، مصطفی، و شربجی، علی (1413ق). الفقه المنهجی علی مذهب الإمام الشافعی. دمشق: دارالقلم.
دارقطنی، علی بن عمر (بی­‌تا). سنن الدارقطنی. هند: دارإحیاء السنة النبویة.
ذوادی، ابن­‌بخوش قومیدی (1430ق). تأویل النصوص فی الفقه الإسلامی. بیروت: دار ابن­‌حزم.
زحیلی، وهبه (1380ش). الوجیز فی اصول الفقه. تهران: نشر احسان.
همو (1406ق). اصول الفقه الإسلامی. دمشق: دارالفکر.
زرقاء، مصطفی احمد (1419ق). شرح القواعد الفقهیة. دمشق: دارالقلم.
زرکشی، محمد بن عبدالله (1400ق). البرهان فی علوم القرآن. بیروت: دارالفکر.
همو (1419ق). المنثور فی القواعد الفقهیة. بیروت: دارالکتب العلمیة.
زیدان، عبدالکریم (1385ش). الوجیز فی اصول الفقه. تهران: نشر احسان.
سرخسی، محمد بن احمد (بی‌تا). اصول السرخسی. بیروت: دارالمعرفة.
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی­‌بکر (1419ق). الأشباه و النظائر. بیروت: دارالکتب العلمیة.
همو (1408ق). الإتقان فى علوم القرآن. بیروت: المکتبة العصریة.
شاشی، نظام­‌الدین (2000م). اصول الشاشی. بیروت: دارالغرب الإسلامی.
شاطبی، ابراهیم بن موسی (بی­‌تا). الموافقات. قاهره: مکتبة محمد علی صبیح.
شنقیطی، محمدامین بن محمد (بی­‌تا). شرح روضة الناظر (مذکرة اصول الفقه). الجزایر: دارالسلفیة.
شوکانی، محمد بن علی (بی­‌تا). ارشاد الفحول الی تحقیق الحق من علم الأصول. بیروت: دارالمعرفة.
طباطبایی، سید علی بن محمدعلی (1418ق). ریاض المسائل فی تحقیق الأحکام بالدلائل. قم: مؤسسه آل البیت.
طبری، محمد بن جریر (1406ق). جامع البیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دارالمعرفة.
عسکری، حسن بن عبدالله (1411ق). الفروق فی اللغة. بیروت: دارالآفاق الجدیدة.
عمرانی، یحیى بن ابی­‌الخیر (بی­‌تا). البیان فی مذهب الإمام الشافعی. جده: دارالمنهاج.
غزالی، محمد بن محمد (1413ق). المستصفی من علم الأصول. بیروت: دارالکتب العلمیة.
فاسی، علال (1979م). مقاصد الشریعة الإسلامیة و مکارمها. رباط: مطبعة الرسالة.
فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (بی­‌تا). القاموس المحیط. بیروت: دارالکتاب العربی.
قرارات و توصیات مجمع الفقه الإسلامی (1418ق). دمشق: دارالقلم.
محمدی، علی (1376ش). شرح اصول فقه. قم: دارالفکر.
ملاجیون، احمد (1430ق). نور الأنوار شرح رسالة المنار. کراچی: مکتبة البشری.
مناوی، عبدالرؤوف (بی­‌تا). التیسیر شرح الجامع الصغیر. بیروت: المکتب الإسلامی.
نجفی، محمدحسن (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
نظری، فاطمه، و سائلی، علی (1400ش). بررسی حجیت ادله عقلی در کشف مقاصد شریعت. پژوهشهای اصولی، 8(27)، 145-166.
نووی، یحیی بن شرف (1398ق). شرح صحیح مسلم. بیروت: دارالفکر.
هزازی، صالح بن فاضل (2020م). مقاصد الشریعة المفهوم و طرق الاستنباط و الحجیة. مجلة کلیة الدراسات الإسلامیة و العربیة، 36(9)، 785-827. doi: 10.21608/bfda.2020.144136
هیتو، محمد حسن (1430ق). الوجیز فی اصول التشریع الإسلامی. بیروت: مؤسسه الرسالة.
همو (1442ق). الخلاصة فی اصول الفقه. دمشق: دارالمصطفی.