Fiqhe Moqaran

Fiqhe Moqaran

The Nature and Ruling (Ḥukm) of Using DNA Fingerprinting in Comparative Jurisprudence

Document Type : Research Paper

Authors
Mohaddeseh Moeinifar 1
Hamid Reza Maarefi Zanjani Asl 2
Mojtaba Yousefi 3
1 Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Faculty of Islamic Sciences and Researches, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
2 MA student at Corrections and Criminal Justice Management, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran
3 MA at Corrections and Criminal Justice Management, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran
10.22034/fm.2025.469408.2124
Abstract
Today, the focus has shifted from the legality of crimes and punishments to the legality of criminal law, encompassing the legality of jurisdiction and procedure. The accused are shielded from punishment based on the principle of acquittal (Aṣālat al-Barā’ah); thus, “reason” serves as the sole tool for judges to uncover facts related to the crime and attribute them to the accused. In light of this, the present paper employs a descriptive-analytical method to address the primary question regarding the nature and jurisprudential ruling of utilizing DNA fingerprinting for criminal purposes in contemporary Islamic jurisprudence. The perspectives of Shia and Sunni scholars on the nature of DNA testing or fingerprinting—including sensory evidence or evidence closely aligned with the documented knowledge of the judge, sensory matters in acquiring knowledge for various individuals, Bayyinah (clear proof), Luth (circumstantial evidence), technical or persuasive evidence, definitive evidence, and scientific degrees based on experience—are all subject to the authority of the judge. Their views on DNA fingerprinting for criminal purposes can be categorized into conditional permission, absolute permission, non-permissibility, and adherence to national laws regarding permissibility and non-permissibility. Verses such as 18 of Sūrat Yūsuf, the Sunnah, rational indications, and common sense support its permissibility for criminal purposes, whereas verses such as 15 of Sūrat al-Nisā’, 4 of Sūrat al-Nūr, 3 of Sūrat al-Mā’idah, and 229 of Sūrat al-Baqarah, along with the Sunnah, highlight the lack of validity of the judge’s knowledge within Ḥudūd, divine tolerance within Ḥudūd, the rule of Dar’ (avoidance of punishment in cases of doubt), and the principle of acquittal as evidence for its non-permissibility. The theory of permissibility appears to take precedence over the theory of impermissibility, considering the weaknesses in the opposing arguments and a thorough examination of the aspects of DNA fingerprinting as a subject matter.
Keywords
Criminal Evidence
Comparative Criminal Islamic Jurisprudence
DNA Fingerprinting
Crime
Judicial Knowledge
قرآن کریم.
ابن­‌بابویه، محمد بن علی (1413ق). من لایحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
ابن­‌حمزه طوسی، محمد بن علی (1408ق). الوسیلة الی نیل الفضیلة. قم: کتابخانه آیةالله مرعشی نجفی.
اربابی مجاز، مصطفی (1390ش). اعتبار اظهارنظر کارشناسی پزشکی قانونی در اثبات جرم از منظر فقه امامیه. فقه پزشکی، 3(7و8)، 159-191. doi: 10.22037/mfj.v3i7-8.4769
اسمر حضیری، حسن طیب عبدالسلام (2016م). الإثبات الجنائی بالوسائل العلمیة الحدیثة (دراسة مقارنة بین القانون الجنائی اللیبی و الفقه المعاصر) (رسالة الماجستیر). مالانج: جامعة مولانا مالک ابراهیم الإسلامیة الحکومیة مالانج.
ایوب، مها محمد (2014م). البصمة الوراثیة و مدی حجیتها فی الإثبات الجنائی. بغداد: جامعة النهرین.
بخاری، محمد بن اسماعیل (1422ق). صحیح البخاری. دمشق: دارطوق النجاة.
ثقفی کوفی، ابراهیم بن محمد (1395ش). الغارات. تهران: انجمن آثار ملی.
حر عاملی، محمد بن حسن (1409ق). تفصیل وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة. قم: مؤسسه آل البیت.
حسانی، مصعب، و زهیر، صوریة (2021م). دور البصمة الوراثیة فی الإثبات الجنائی فی ظل القانون الجزائر. الجلفة: جامعة زیان عاشور.
حسینی، سید محمدامین، و نریمانپور، مهدی (1399ش). بررسی جرم­‌انگاری افشای داده­‌های ژنتیکی. مطالعات تطبیقی فقه و اصول مذاهب، 3(2)، 72-93. dor: 20.1001.1.44072676.1399.3.2.4.6
حکیم، مصطفی عبدالمنعم (2024م). حجیة البصمة الوراثیة فی الإثبات الجنائی. مجلة کلیة الشریعة و القانون، 39(1)، 1434-1521.
حلی، حسن بن یوسف (1413ق). مختلف الشیعة فی احکام الشریعة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
حمداش، راضیة، و بوقریبیة، سعاد (2019م). حجیة البصمة الوراثیة فی الإثبات الجنائی. استانبول: جامعة ابن خلدون.
خلیفه، بدر خالد (1440ق). التنظیم القانونی و الفنی للبصمة الوراثیة: دراسة تحلیلیة للقانون رقم 78 لسنة 20. مجلة کلیة القانون الکویتیة العالمیة، 7(2)، 21-92.
خمینی، سید روح­‌الله (1379ش). تحریر الوسیله. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خورسندیان، محمدعلی (1382ش). بررسی حجیت علم قاضی در فقه و حقوق ایران. مجله حقوقی دادگستری، 67(43)، 11-42.
خویی، سید ابوالقاسم (1418ق). موسوعة الإمام الخوئی. قم: مؤسسه إحیاء آثار امام خویی.
دلیمی، محمد سامی فرحان، و عیساوی، محمد جاسم عبد (2020م). مشروعیة العمل بالبصمة الوراثیة فی الفقه الإسلامی. مجلة کلیة المعارف الجامعة، 30(1)، 36-76.
زحیلی، وهبه (1405ق). الفقه الإسلامی و أدلته. دمشق: دارالفکر.
زهرانی، سعید (1414ق). طرائق الحکم المتفق علیها و المختلف فیها فی الشریعة الإسلامیة. جده: مکتبة الصحابة.
سبیل، عمر بن محمد (2002م). البصمة الوراثیة و مدی مشروعیة استخدامها فی النسب و الجنایة. ریاض: دارالفضیلة.
سلطانی، توفیق (2011م). حجیة البصمة الوراثیة فی الإثبات (رسالة الماجستیر). باتنة: جامعة الحاج لخضر.
شوشتری، محمدتقی (1385ش). قضاء أمیرالمؤمنین علی بن أبی­‌طالب. قم: اهل الذکر.
شوکانی، محمد بن علی (1420ق). نیل الأوطار من أحادیث سید الأخیار. بیروت: دارالکتب العلمیة.
شهید ثانی، زین‌­الدین بن علی (1413ق). مسالک الأفهام الی تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
طباطبایی، سید علی بن محمدعلی (1404ق). ریاض المسائل فی بیان الأحکام بالدلائل. قم: مؤسسه آل البیت.
طوسی، محمد بن حسن (1387ق). المبسوط فی فقه الإمامیة. تهران: المکتبة المرتضویة.
عبدالصمد، حسنی محمود عبدالدایم (2011م). البصمة الوراثیة و مدی حجیتها فی الإثبات، دراسة مقارنة بین الفقه الإسلامی و القانون الوضعی. اسکندریه: دارالفکر الجامعی.
عبداللی، حمید عباس (2017م). الوسائل العلمیة فی اثبات الجریمة. قم: جامعة المصطفی العالمیة.
عبدالمحمدی، طه صباح (2020م). حجیة البصمة الوراثیة فی الإثبات الجزائی فی التشریعین الاردنی و العراقی دراسة مقارنة. امان: جامعة الشرق الأوسط.
عبدالمنعم، فؤاد (بی‌­تا). البصمه الوراثیة و دورها فی الإثبات الجنائی بین الشریعة و القانون. اسکندریه: المکتبة المصریة.
عماد، شعت (2011م). البصمة الوراثیة و حجیتها بالإثبات الجنائی. مستغانم: جامعة عبدالحمید بن بادیس مستغانم.
عوده، عبدالقادر (بی­‌تا). التشریع الجنائی الإسلامی مقارناً بالقانون الوضعی. بیروت: دارالکتب العلمیة.
فاضل لنکرانی، محمد (1383ش). جامع المسائل. قم: امیر.
کعبی، علی (1426ق). البصمة الوراثیة و أثرها علی الأحکام الفقهیة. امان: دارالنفائس.
کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیه.
محقق داماد، سید مصطفی (1406ق). قواعد فقه. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
مرتضوی لنگرودی، سید محمدحسن (1412ق). الدر النضید فی الإجتهاد و الإحتیاط و التقلید. قم: مؤسسه انصاریان.
مسگری حق، امیرحسین، و نصیری، سجاد (1393ش). مطالعه علمی فقهی و حقوقی نقش DNA در اثبات جرایم. فقه و مبانی حقوق اسلامی، 7(22)، 117-139.
معرفت، محمدهادی (1370ش). بینه در لسان شرع. مجله حقوقی دادگستری، 55(2)، 57-64.
مکارم شیرازی، ناصر (1427ق). استفتائات جدید. قم: مدرسة الإمام علی بن ابی­‌طالب.
موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم (1385ش). فقه الحدود و التعزیرات. قم: جامعة المفید.
موسی، عماد جواد (2021م). البصمة الوراثیة و دورها فی اکتشاف الجریمة. مجلة الجامعة العراقیة، 29(52-1)، 311-319.
نجفی، محمدحسن (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
واصل، نصر فرید (1425ق). البصمة الوراثیة و مجالات الاستفادة منها. مجلة المجمع الفقهی الإسلامی، 14(17)، 82-126.
هادی حبتور، فهد (2018م). حجیة البصمة الوراثیة فی الإثبات الجنائی. مجلة کلیة الشریعة و القانون، 33(4)، 1554-1615.
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1376ش). علم قاضی (2). فقه اهل‌بیت، 3(9)، 55-111.
هلالی، سعدالدین (2001م). البصمة الوراثیة و علاقتها الشرعیة. کویت: مکتبة الکویت الوطنیة.
یحیی، عبدالکریم بن سعد صالح، و لطیف، عبدل (2023م). البصمة الوراثیة فی الإثبات. نظام، 11(1)، 12-27. doi: 10.32332/nizham.v11i01.6975
Fiqhe Moqaran
Volume 12, Issue 24 - Serial Number 24
January 2025
Pages 193-219