دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی فقه مقارن 2322-1976 13 25 2025 06 22 انعطاف پذیری عقد وکالت در فقه امامیه و اهل‌سنت: الگوی ترکیبی برای چالشهای حقوقی معاصر انعطاف پذیری عقد وکالت در فقه امامیه و اهل‌سنت: الگوی ترکیبی برای چالشهای حقوقی معاصر 297 321 231381 10.22034/fm.2025.471175.2129 FA محمدرضا مبلغی مربی، گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، قم، ایران 0009-0008-3556-5075 Journal Article 2024 08 27 این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی تطبیقی ماهیت عقد وکالت در فقه امامیه و اهل‌سنت می‌پردازد. در فقه امامیه، وکالت به عنوان عقدی اذنی تلقی می‌شود که بر پایه اذن موکل استوار است و امکان فسخ سریع و انعطاف‌پذیری بالا در روابط نمایندگی را فراهم می‌کند. در مقابل، فقه اهل‌سنت با تأکید بر رضایی بودن وکالت، بر استحکام تراضی اولیه و ثبات قراردادی پای می‌فشارد. یافته‌ها نشان می‌دهد این تفاوت مبنایی، به‌جای ایجاد تعارض، با شکل‌دهی به مکانیسمهای حقوقی مکمل، ظرفیت بی‌بدیلی برای پاسخگویی به چالشهای معاصر از جمله وکالت دیجیتال، قراردادهای هوشمند، مدیریت بحران و دعاوی زیست محیطی ایجاد می‌کند. نوآوری این تحقیق، ارائه «الگوی ترکیبی» است که با تلفیق امتیازات دو مکتب ـ یعنی سرعت و انعطاف ناشی از اذنی بودن در امامیه و ثبات و پیش‌بینی‌پذیری ناشی از رضایی بودن در اهل‌سنت ـ راهکاری نوین برای نظامهای حقوقی مدرن و دیجیتال پیشنهاد می‌دهد. این الگو می‌تواند مبنای قانون‌گذاری هوشمند در حوزه نمایندگی حقوقی در عصر فناوری قرار گیرد. https://fiqhemoqaran.mazaheb.ac.ir/article_231381_0cbacc468f4fbbc74a24ec596fcf4e6e.pdf